Хайваннар төзелеше: кем иң оста архитектор?
Кешеләр өйләрне кирпечтән һәм таштан төзи. Ә хайваннарның үз инженерлык могҗизалары бар – крансыз да, сызымсыз да. Танышыгыз: иң кызыклы төзүчеләр.
1. Кумдызлар – дамба осталары
Кумдызлар агачларны үз тешләре белән кимерә (алар бик үткен һәм гомер буе үсә!). Чыбык һәм ташлардан алар елга агымын үзгәртә торган плотина корырга сәләтле. Канададагы иң озын кумдыз дамбасы – ярты чакрымга якын, аны космостан да күреп була. Өн эче коры, җылы һәм су асты керү юлы бар – серле база сыман.
2. Термитлар – кондиционерлы йортлар
Термит ояларының биеклеге 6–8 метрга җитә – бөҗәкләр өчен өч катлы йорт кебек. Ә иң әһәмиятлесе – эчтә вентиляция эшли. Термитлар каналларны ачып-ябып тора, аста салкынрак, өстә җылырак булсын өчен. Бер суыткыч та юк, ә теләсә кайсы "умный дом"га тиң.
3. Тегүче кошлар
Алар ояны чыбыктан үрмиләр. Бер зур яфрак алалар, кырыйларында томшык белән тишек ясыйлар да, пәрәвез яки җепсел эләктерәләр – җеп кебек. Яфрак тегелеп капчык була – чебешләр өчен уңайлы бишек. Бер көн эчендә өлгерәләр!
4. Тукучы үрмәкүчләр – арканлы парклар остасы
Кайбер үрмәкүчәр гади аулар гына түгел, ә чын гамак һәм чатырлар үрә. Ә бер төре – Дарвин үрмәкүче – елга өстеннән 25 метр озынлыктагы ау кора. Бу дөньядагы иң зур үрмәкүч пәрәвезе. Тимер аркан кебек нык.
5. Печник кошлар – бусагалы балчык өйләр
Кечкенә Көньяк Америка кошы печник балчыктан чын чүлмәк кебек оя ясый. Гөмбәзле өйдә аерым ишек корып, эченә кечкенә бусага да куя – җил кермәсен өчен. Оя таш кебек каты, чыдамлы һәм күп еллар торырлык була.