Гагаринның 108 минуты: дөньяны шаккатырган галәмгә беренче очыш

Ни өчен Гагаринны сайладылар? Сер – аның елмаюында

Берничә кандидат булган, ләкин баш конструктор Королёв болай дигән: «Бу егетнең елмаюы шундый, хәтта берәр нәрсә дөрес бармаса да, ул барысын да көлдерер». Ә биеклеге Гагаринның нибары 157 см иде – «Восток»ның тыгыз кабинасына бу идеаль булып чыкты.

Кабинада эшләр ничек барган?

Ракета автопилот белән идарә ителде. Табиблар авырлыксызлыкта космонавтның акылдан шашуыннан курктылар (һичкем белми иде бит!), шуңа пультны блокладылар. Кулга алып идарә итү өчен 125 кодын җыю кирәк иде. Гагарин кодны белә иде, ләкин кирәк булмады – автоматика үз эшен бик яхшы башкарды.

Иң куркынычы – кайту вакытында

Менә монда иң зур сюрприз. Гагарин судно эчендә утырып төшмәде. 7 км биеклегендә ул катапульта белән атылып чыкты, һәм пилот парашют белән ялгыз очып җиргә исән-сау гына утырды, ә янында тимер капсула төште. Соңрак ул: «Мин космонавт түгел, мин десантник», – дип шаяртты. 

Аны каршы алу турында кызык тарих бар. Урманчы кызы белән кызгылт-сары скафандр, ак шлем күреп, куркып киткәннәр: «Чит планета кешесе!» Гагарин: «Мин үземеке, СССР!», – дип җавап кычкырган, һәм урманчы шлемдагы хәрефләрне таныган.

 Өч кызыклы факт

• Тюбиктан ашау: Космоста ул итле пюре һәм шоколад соусы белән тукланган – теш пастасы кебек, ләкин тәмлерәк.

• Хатынына хат: Очыш алдыннан Гагарин хатынына үлем очрагында ачарга дип хат язып калдырган булган. Аны күп еллардан соң гына бастырып чыгардылар.

• Ул нәрсә күрде? «Күк кара-кара, ә Җир зәңгәр. Матурлык әйтеп бетергесез».

Җир тирәли бер әйләнеш, 108 минут очыш (ике дәрес һәм тәнәфес кебек). Һичкем акылдан шашмады, барысы да булды. Ә иң мөһиме – Гагарин бөтен фотосурәтләрдә елмая, чөнки ул чыннан да тормышны яраткан.