Нигә кайбер исләр балачакны искә төшерә

Мәсәлән, яңа пешкән камыр ризыклары исе әби өен хәтерләтергә мөмкин, мандарин исе – Яңа ел бәйрәмнәрен, ә мәктәп дәфтәрләре исе – укуның беренче көннәрен.

Бу болай гына  түгел. Кешенең ис сизүе хәтер һәм эмоцияләр белән бик тыгыз бәйләнгән.

Без ниндидер исне тойганда, борындагы рецепторлардан сигнал турыдан-туры баш миенең эмоцияләр һәм истәлекләр өчен җавап бирүче өлешләренә барып җитә. Шуңа күрә исләр хәтерне бик тиз «уятырга» мөмкин. Кайчак хәтта берничә секунд та үткән вакыйганы искә төшерү өчен җитә.

Исләр еш кына рәсемнәрдән яки тавышлардан да көчлерәк истә кала. Шуңа күрә күп кешеләр еллар узгач та яраткан ризык, җәйге яңгыр яки, мәсәлән, иске китаплар исләрен хәтерли ала.

Тагын бер сәбәп – эмоцияләр. Әгәр балачакта ниндидер ис күңелле мизгелләр белән бәйле булса, баш мие аны аеруча яхшы истә калдыра. Һәм без шул ук исне яңадан сизгәндә, шул ук хатирәләр һәм хисләр кире кайта.

Мәсәлән, кайбер исләр еш кына балачакны искә төшерә:

- мандарин исе

- пешкән камыр ризыклары исе

- учак төтене исе

- яңа китап яки дәфтәр исе

- җәйге яңгыр исе

Кайчак мондый истәлекләр көтмәгәндә килеп чыга һәм хәтта кешенең кәефен дә үзгәртә ала. Бер генә ис тә кешене мизгел эчендә үткәнгә – балачакка, мәктәп елларына яки җылы гаилә мизгелләренә кайтара ала.

Шуңа күрә исләр – ул бары тик тирә-ягыбыздагы бер өлеш кенә түгел. Алар безне хәтерләребезгә илтә торган кечкенә «ачкычлар».